nexCMO

Yapay zeka, robot ve otonom sistemlerin vergilendirilmesi fikri

YAPAY ZEKA İLE VERGİNİN GELECEĞİ BÖLÜM 1

YAPAY ZEKA, ROBOT VE OTONOM SİSTEMLERİN VERGİLENDİRİLMESİ FİKRİ

Bill Gates, robotların vergilendirilmesi gibi açıklamaları gündeme getirdiğinde başta Amerika basının olmak üzere eleştirilerin odak noktası haline gelmişti. Fakat çok zaman geçmeden ne kadarda haklı bir konuyu gün yüzüne çıkardığını anlıyoruz. [3] Bill Gates,“… fabrikada çalışan her bir işçi devlete gelir vergisi ödemek zorunda. Bu vergilerle devletler, milletine hizmet götürüyor. Bir nevi, devletin işleyen mekanizması bu vergilerle dönüyor. Peki insanların yerine robotlar geçince ne olacak? Şu an birçok fabrikada insanların yapacağı işi robotlar yapıyor. Peki bu robotlar devlete vergi ödüyor mu? Tabi ki hayır. Bu durum işverenin cebini rahatlatsa da aslında ucu devlete hatta tüm millete dokunuyor. Bir robotun yapacağı iş için onlarca insan işten çıkarılıyor. Dolayısıyla devlete vergi ödeyemiyorlar. Böylece devlet gelirinin bir kısmını kaybediyor ve bu zincirleme reaksiyon sonunda yine milletin kendisine olumsuz olarak yansıyor” [4] açıklamaları ile aslında robotik ve otonom sistemlerin devletlerin gelirlerinde açacağı azalmaya ilk dikkat çeken popüler isimlerin başında gelmekteydi. Bill Gates’in vurgulamak istediği röportajında kendi kendini oluşturan yaratan bir şeyin neden vergilendirmediği üzerineydi. Çünkü yapay zeka ve birlikte gelişen dijitalleşme, robotik süreç, emek kadar değerli bir şeydi. Ve buna kim sahip ise vergilendirilmeliydi yoksa haksız rekabet sorunuyla karşılaşılırdı. Bu teknolojiyi kullananların avantaj elinde bulundurmayan adına ise bir dezavantaj sağlamasaydı. Tabi emeğin yeniden konumlandırılması ve istihdam sorununa da işaret etmekteydi.

Bir başka isim ise Elon Musk olacaktı. Musk, “Seçim şansımız olacağını sanmıyorum. Bence bu gerekli olacak. Bir robotun daha iyi yapamadığı çok az iş alanı kalacak” açıklamasında bulunuyordu. Musk’ın demek istediği insanların gelecekte ne yapacağı üzerineydi. Fakat Gates gibi o da benzer düşünceleri desteklese de ek yorumlarda da bulunuyordu. Otomasyon sistemlerinin, yapay zeka, robotlar ve dahasının sadece ulaşım alanında çalışan insanları işlerinden etmeyeceğini, bir çok farklı alanda iş dünyasını derinden sarsacağını ve bu nedenle hükümetlerin evrensel temel geliri başlatması gerektiğini savunuyordu. [5] Çünkü insan gelirlerinin düşeceği ve devletin kaynak alması yerine kaynak vereceği bir düzenin gerekliliğine değinmekteydi.

Forbes tarafından yer verilen bir yazıda ise tekrarlanan süreçleri otomatikleştirme, vergi belgelerinden önemli verileri çıkarma, vergi kaçakçılığının belirlenmesi, vergi raporlarını tarama, vergi yükünü tahmin etme, şeffaflığın artırılması, olası vergi indirimlerinin ve vergi kredilerinin belirlenmesi gibi yaşanan gelişmelerle birlikte robotik süreç yapay zekanın sağlamış olduğu faydalara yer verilmiştir.[6] Aslında yapay zeka, otomasyon ve robotik alanındaki gelişmelerle birlikte vergilendirilmesi ve vergi alanında sağladığı avantajlar ortaya konularak vergilendirmenin geleceğine ilişkinde çıkarımlarda bulunulmaya başlanılmıştır